İYİ HUYLU PROSTAT BÜYÜMESİ (BPH)
Prostat
erkek üreme sisteminde yer alan ufak bir salgı bezi olup, idrarı dışarıya
atan tubuler bir yapı olan üretrayı mesanenin hemen sonrasında çepeçevre
sarmaktadır. Spermlerin (dölleyici hücreler) içinde taşındığı
semen sıvısının büyük bir kısmı prostat bezinde oluşmaktadır.
Cinsel temas sırasında kas spazmları prostat içindeki sıvıyı üretraya
boşaltır ve bu sıvı (semen) spermlerin vajende canlı ve aktif olmalarına
yardımcı olur.
Bir çok
erkeğin prostatı orta yaştan itibaren büyümeye başlar buna iyi huylu
Prostat Büyümesi (Bening prostat hipertrofisi = BPH) denir. Prostat büyüdüğünde
çevrelediği idrar yolunu (üretrayı) daraltarak idrar yapma güçlüğüne
yol açar. BPH kanseröz bir durum olmayıp erkeklerde yaşlanmanın
normal bir sonucudur.
Prostat büyüdükçe
etrafını saran kapsül bezin dışa doğru genişlemesini nispeten
engeller ve sonuçta bahçe hortumunun iki taraftan sıkıştırılmasına
benzer şekilde üretraya baskı yaparak idrar yapmada güçlük yaratır.
Bunun sonucunda önce mesane duvarı kalınlaşır ve idrar birikimine karşı
daha hassaslaşır. Böylece daha ufak miktarda idrar birikmesi bile
mesanede kasılmalara yol açar ve hasta daha sık olarak idrara çıkar.
Mesanenin bu şekilde zorlanması uzun sürerse sonuçta
mesane içeriğini tümüyle boşaltamaz hale gelir ve içerde artık
idrar (rezidü idrar) kalmaya başlar bu da mesanenin fonksiyonel
kapasitesini azaltır.
Bazı
erkeklerde 40'lı yılların sonlarına doğru BPH semptomları görülebilir.
Erkeklerin 1/3 ünde 50'li yaşlarda BPH kendini gösterir. 60'lı yıllarda
yarısından çoğunda, 85 yaşında 9/10'unda BPH bulguları vardır.
BPH si engelleyemezsiniz ancak idrar problemleriniz
ortaya çıkınca bir üroloji uzmanına baş vurarak semptomlardan
etkilenmeyen % 50 lik guruba girebilirsiniz.
BPH'nin belirtileri nelerdir?
- İdrar yapmada güçlük , başlamada
gecikme
- İdrar yaparken kesilme ve tekrar başlama
- İdrar sonunda fazlaca damlama olması
- Gece sık sık idrar kalma
- Mesanenin tam boşalmadığı hissi
- Geçmişe oranla zayıf idrar akımı
- Ani idrar sıkışmaları hissetmek ve bazen, kaçırmak
Ancak BPH
li herkeste bu şikayetlerin hepsi olmayabilir.
BPH da yapılacak testler ve tedavi
Yukarıdaki
şikayetleri olan hastaların bir üroloji uzmanına danışması gerekir.
Bu durumda üroloji uzmanında yapılması gerekli veya opsiyonel olan
tetkitler şöyle sıralanabilir.
- Parmakla rektal muayene
- İdrar tahlili
- Kanda üre - kreatinin öiçümü
- İdrar akım hızı ve rezidü idrar ölçümü
- Üriner sistemin ultrasonografik tetkiki
- Gerekirse ürodinamik (sistometrik) çalışma (mesanenin dolma ve depo etme fonksiyonlarını değerlendiren bir tetkik)
Prostat büyümesinde
tedavi gerektiren durum prostatın büyümüş olması değil, büyümüş
olan prostatın idrar kanalını (üretrayı) tıkaması ve ciddi şikayetlere
yol açmasıdır. Prostat büyümüş dahi olsa idrar kanalını tıkamayabilir
ve tedavi gerekmeyebilir . Ancak bunun tam tersi çok az büyümüş bir
prostat idrar kanalında tedavi gerektirecek ölçüde tıkanıklığa yol
açabilir.
Yukarıda
belirtilen şikayetlerin belirgin olması ve yapılan tetkikler sonucunda
tedavi gerektiren objektif bulgular ortaya çıkması sonucu tedavi
alternatiflerinden en uygun veya gerekli olanına karar verilir.
Günümüzde
prostat büyümesi tedavisinde başvurulacak yollar şunlardır.
-
Takip: Düzenli
aralıklarla şikayetlerin kontrolü
-
İlaç tedavisi
-
Kapalı prostat ameliyatları
-
Açık ameliyat
-
Alternatif tedavi seçenekleri
| 
